Borang EA: maksud setiap ruangan dan tempatnya di e-BE.

Kebanyakan panduan Borang EA di internet ditulis untuk majikan, tentang cara menyediakannya. Panduan ini pula untuk pekerja yang menerimanya dan tertanya-tanya angka mana perlu diisi di ruangan mana.

Apa itu Borang EA?

Borang EA ialah penyata saraan sehelai yang disediakan oleh setiap majikan sektor swasta untuk setiap pekerjanya. Ia menjumlahkan saraan bagi tahun kalendar, iaitu 1 Januari hingga 31 Disember, dan memecahkannya kepada butiran yang diperlukan oleh LHDN. Bagi kakitangan agensi kerajaan atau badan berkanun, borang yang diterima ialah Borang EC (C.P.8C). Tujuannya sama, cuma nombor borangnya berbeza.

Subseksyen 83(1A) Akta Cukai Pendapatan 1967 mewajibkan majikan menyerahkan borang ini kepada pekerja pada atau sebelum hari terakhir bulan Februari. Bagi saraan tahun 2026, iaitu pendapatan yang diisytiharkan dalam Borang Nyata Tahun Taksiran (TT) 2026, tarikhnya ialah 28 Februari 2027. e-Filing dibuka pada 1 Mac, jadi Borang EA memang dijadualkan tiba sebaik sebelum anda memerlukannya.

Perlu diingat, Borang EA bukan bil cukai dan tidak perlu dimuat naik ke mana-mana. Majikan melaporkan maklumat yang sama kepada LHDN secara berasingan melalui Borang E dan C.P.8D sebelum atau pada 31 Mac, dan dari situlah datangnya angka pendapatan penggajian yang sering diisi awal dalam MyTax. Borang EA ialah alat untuk anda menyemak angka tersebut, dan bukti anda sekiranya timbul sebarang pertanyaan.

Borang EA, bahagian demi bahagian

Susun atur semasa, C.P.8A Pin. 2023, mengandungi enam bahagian. Berikut ialah kandungan setiap satu.

Bahagian A, butiran pekerja. Nama, nombor kad pengenalan, nombor KWSP dan PERKESO, serta tarikh mula atau tarikh berhenti sekiranya anda bertukar kerja pada pertengahan tahun. Ruangan A8 menunjukkan bilangan anak yang digunakan oleh majikan untuk mengira PCB anda. Tiada angka wang di sini, tetapi semak nombor kad pengenalan anda kerana kesilapan kecil boleh menyebabkan maklumat tidak sepadan dengan fail cukai anda.

Bahagian B, pendapatan penggajian. Inilah bahagian utama. B1 dipecahkan kepada gaji dan kerja lebih masa (a), fi, komisen dan bonus (b), tip, perkuisit, anugerah dan elaun lain (c), cukai yang ditanggung oleh majikan (d), manfaat skim opsyen saham pekerja (e) dan ganjaran (f). B2 ialah tunggakan bagi tahun terdahulu yang dibayar pada tahun ini; sejak TT 2016, tunggakan dikenakan cukai dalam tahun ia diterima. B3 ialah manfaat berupa barangan seperti kereta syarikat, B4 ialah nilai tempat kediaman yang disediakan, manakala B5 dan B6 meliputi bayaran balik daripada kumpulan wang yang tidak diluluskan dan pampasan kehilangan pekerjaan. Tajuk bahagian ini sendiri menyatakan bahawa semua angkanya tidak termasuk elaun yang dikecualikan cukai.

Bahagian C, pencen dan lain-lain. Pencen dan anuiti. Bagi hampir semua pekerja yang masih bekerja, bahagian ini kosong.

Bahagian D, jumlah potongan. Wang yang dipotong daripada gaji dan dibayar bagi pihak anda. D1 ialah PCB. D2 ialah CP38, iaitu kutipan tunggakan cukai tahun terdahulu melalui gaji anda. D3 ialah zakat yang dibayar melalui potongan gaji. D4 ialah derma yang diluluskan melalui potongan gaji. D5 merekodkan pelepasan dan zakat yang anda maklumkan kepada majikan melalui Borang TP1 supaya PCB lebih rendah, manakala D6 ialah jumlah pelepasan anak yang digunakan dalam pengiraan yang sama.

Bahagian E, caruman pekerja. E1 ialah caruman KWSP bahagian pekerja, dan E2 ialah caruman PERKESO bahagian pekerja. Menurut nota LHDN, E2 turut meliputi caruman Sistem Insurans Pekerjaan (SIP). Ruangan E2 mudah terlepas pandang; imbasan Borang EA dalam aplikasi kami sendiri pernah tertinggal ruangan ini dalam versi pertamanya.

Bahagian F, elaun, perkuisit, pemberian dan manfaat yang dikecualikan cukai. Hanya satu jumlah. Bahagian ini dibincangkan secara khusus di bawah kerana di sinilah ramai orang terlebih bayar cukai.

Tempat setiap angka Borang EA dalam e-BE

Jadual ini tidak terdapat dalam panduan lain. Kod dalam kurungan ialah butiran yang sepadan dalam Borang BE LHDN, supaya anda boleh merujuknya dalam nota penerangan.

Tiga baris dalam jadual tersebut memerlukan sedikit penjelasan.

Angka pendapatan penggajian tidak semestinya sama dengan jumlah Bahagian B. LHDN menggunakan istilah pendapatan berkanun, iaitu pendapatan kasar penggajian ditolak beberapa perbelanjaan penggajian seperti yuran badan profesional. Bagi kebanyakan pekerja, perbelanjaan ini tiada dan kedua-dua angka adalah sama. Sekiranya Bahagian B termasuk ganjaran atau pampasan kehilangan pekerjaan, sebahagian daripadanya mungkin dikecualikan (nota LHDN menetapkan RM1,000 dan RM10,000 bagi setiap tahun genap perkhidmatan, tertakluk kepada syarat). Dalam keadaan ini, gunakan Helaian Kerja HK-2 LHDN atau dapatkan nasihat ejen cukai berlesen sebelum mengisi.

Zakat bukan pelepasan. Zakat dimasukkan dalam ruangan rebat dan ditolak terus daripada cukai, ringgit demi ringgit, terhad kepada jumlah cukai yang dikenakan. Tiada ruangan pelepasan untuk zakat, dan sekiranya ruangan rebat dibiarkan kosong, anda sebenarnya membayar jumlah tersebut dua kali.

Borang TP1 tidak dibawa ke Borang Nyata. Pelepasan yang dimaklumkan kepada majikan sepanjang tahun hanya merendahkan PCB. Setiap pelepasan tetap perlu diisi sendiri pada skrin pelepasan, disokong oleh resit anda. Panduan cara isi e-BE menerangkan setiap skrin mengikut turutan.

Bahagian F: wang yang tidak dikenakan cukai

Bahagian F ialah satu jumlah bagi elaun dan manfaat yang dikecualikan cukai oleh undang-undang, tertakluk kepada had tertentu. Majikan menyenaraikannya di sini supaya ia tidak dimasukkan ke dalam Bahagian B. Menurut senarai LHDN bagi saraan tahun 2025:

Elaun petrol, perjalanan atau tol bagi urusan rasmi, sehingga RM6,000 setahun. Elaun penjagaan anak, ibu bapa atau datuk nenek, sehingga RM3,000. Manfaat telefon pintar, tablet atau komputer peribadi, sehingga RM5,000. Anugerah perkhidmatan lama, khidmat cemerlang atau inovasi, sehingga RM2,000. Selain itu, elaun letak kereta, elaun makan yang diberi pada kadar sama kepada semua pekerja, dan subsidi faedah pinjaman perumahan, pelajaran atau kenderaan dalam had yang ditetapkan.

Terdapat satu perkara halus yang perlu diberi perhatian. Bil telefon yang dibayar oleh majikan boleh dikecualikan, tetapi elaun telefon tetap yang dibayar secara tunai setiap bulan dikenakan cukai sepenuhnya. Jadi, RM100 yang sama boleh berada dalam Bahagian F atau Bahagian B, bergantung pada cara majikan membayarnya.

Kesilapan ini mudah berlaku. Anda nampak perkataan elaun, anda anggap ia pendapatan, lalu anda menambahnya. Akibatnya, wang yang sepatutnya bebas cukai dikenakan cukai, dan LHDN tidak akan menegurnya kerana Borang Nyata itu milik anda dan anda dibenarkan membayar lebih.

Contoh pengiraan: Borang EA Syafiqah

Syafiqah bergaji RM5,000 sebulan. Borang EA 2026 miliknya menunjukkan gaji RM60,000 dalam B1(a), bonus RM7,500 dalam B1(b), dan elaun telefon tetap RM100 sebulan, iaitu RM1,200, dalam B1(c). Jumlah Bahagian B ialah RM68,700. Bahagian D menunjukkan PCB RM1,620 dan zakat melalui potongan gaji RM600. Bahagian E menunjukkan caruman KWSP RM7,557 dan PERKESO melebihi sedikit RM400. Bahagian F pula menunjukkan RM3,600, iaitu elaun perjalanan untuk lawatan pelanggan.

Sekiranya disalin dengan betul, pendapatan penggajiannya ialah RM68,700. Jumlah pelepasan ialah RM13,350: pelepasan individu RM9,000, KWSP terhad kepada RM4,000, dan PERKESO terhad kepada RM350. Pendapatan bercukainya ialah RM55,350. Cukai atas RM50,000 pertama ialah RM1,500, dan baki RM5,350 dikenakan kadar 11 peratus, iaitu RM588.50. Jumlah cukai ialah RM2,088.50. Rebat RM400 tidak terpakai kerana pendapatan bercukainya melebihi RM35,000. Zakat kemudian ditolak: RM2,088.50 tolak RM600 bersamaan RM1,488.50. PCB yang telah dipotong pula berjumlah RM1,620.

Keputusannya: bayaran balik sebanyak RM131.50.

Sekarang lihat pula versi yang kerap berlaku. Syafiqah memasukkan RM3,600 daripada Bahagian F ke dalam pendapatan penggajian, dan membiarkan ruangan zakat kosong kerana menyangka Borang EA sudah menguruskannya. Pendapatan bercukainya naik kepada RM58,950 dan cukainya menjadi RM2,484.50, tanpa zakat untuk menolaknya. Selepas ditolak PCB RM1,620, dia kini perlu membayar RM864.50.

Orang yang sama, Borang EA yang sama, tahun yang sama. Bayaran balik RM131.50 atau baki cukai RM864.50: perbezaan RM996, dan semuanya berpunca daripada dua ruangan dalam borang yang sudah pun ada di tangannya.

Dua Borang EA, tiada Borang EA, atau Borang EA yang salah

Anda bertukar kerja. Anda akan menerima satu Borang EA daripada setiap majikan, dan kedua-duanya dilaporkan dalam Borang Nyata yang sama. Jumlahkan Bahagian B, jumlahkan PCB, dan isikan bilangan penggajian yang betul. Nota LHDN mengira setiap tempoh penggajian secara berasingan: seseorang yang bekerja dengan syarikat pertama, berpindah ke syarikat kedua, kemudian kembali ke syarikat pertama dalam tahun yang sama mempunyai tiga penggajian, bukan dua.

Borang EA belum diterima. Hubungi bahagian sumber manusia terlebih dahulu. Menyediakan Borang EA ialah kewajipan undang-undang majikan, bukan budi bicara. Sekiranya borang masih tidak diterima, slip gaji anda dan angka yang dilaporkan majikan kepada LHDN, yang boleh dilihat dalam MyTax, menjadi rujukan sandaran. Tanggungjawab mengisytiharkan pendapatan tetap terletak pada anda.

Terdapat angka yang kelihatan salah. Bangkitkan perkara ini dengan majikan pada bulan Februari, bukan bulan Mei. Borang EA yang dibetulkan boleh dikeluarkan dalam beberapa hari, tetapi pembetulan maklumat yang telah dilaporkan kepada LHDN mengambil masa lebih lama. Sekiranya kesilapan hanya disedari selepas menghantar, panduan tarikh akhir cukai 2027 menerangkan tempoh enam bulan untuk meminda Borang Nyata.

Langkah seterusnya

Tiga perkara kecil yang boleh diselesaikan sebelum e-Filing dibuka.

Cari Borang EA tahun lalu dan bacanya bersama jadual di atas. Ia hanya mengambil masa lima minit dan merupakan latihan terbaik sebelum bulan Mac.

Tanya majikan bagaimana elaun anda dibayar. Tuntutan perjalanan yang dibayar balik berdasarkan resit, elaun tetap dan elaun yang dikecualikan cukai dimasukkan ke tempat yang berbeza, dan lebih mudah untuk mengetahuinya dari sekarang.

Kemudian, masukkan angka anda ke dalam kalkulator cukai pendapatan percuma untuk melihat sama ada PCB anda menuju ke arah bayaran balik atau baki cukai. Sekiranya anda belum pasti sama ada anda perlu mengisi Borang BE, apa itu Borang BE menjawab soalan itu terlebih dahulu.